Për një jetë bazë në Maqedoni nevojiten plot 68.500 denarë në muaj
Një familjeje katër anëtarëshe në Maqedoni gjatë muajit korrik i nevojiten 68.498 denarë vetëm për t’i mbuluar nevojat bazë mujore, tregon përllogaritja e re e shportës minimale sindikale. Në rast se familja nuk ka banesë të vetën dhe paguan qira për një apartament prej 60 metrash katrorë, shuma e nevojshme rritet në 83.873 denarë.
Shporta minimale në korrik është më e ulët për vetëm 156 denarë krahasuar me qershorin. Ulja është regjistruar statistikisht, por praktikisht është e papërfillshme për familjet që çdo muaj duhet të sigurojnë pothuajse 70.000 denarë për ushqim, banim, veshmbathje, transport, arsim, shëndetësi dhe nevoja të tjera bazë.
Përllogaritja e Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë vlen për një familje katër anëtarëshe që nuk posedon automjet. Kjo do të thotë se në shumë nuk përfshihen shpenzimet për blerjen e veturës, karburantin, regjistrimin, sigurimin, servisimin dhe riparimet, të cilat për shumë familje përbëjnë pjesë të konsiderueshme të buxhetit mujor.
Shpenzimi më i madh vazhdon të jetë ushqimi. Për ushqim dhe pije joalkoolike gjatë korrikut nevojiten 25.012 denarë, përkatësisht 36,5 për qind e gjithë shportës. Kjo do të thotë se më shumë se çdo i treti denar i buxhetit bazë familjar shpenzohet në markete dhe dyqane ushqimore.
Për arsim janë paraparë 7.192 denarë, për veshmbathje dhe këpucë 6.511 denarë, ndërsa për banim, ujë, energji elektrike dhe ngrohje 6.379 denarë. Kjo shumë nuk e përfshin qiranë shtesë që paguajnë familjet pa banesë të tyre.
Për rekreacion dhe kulturë nevojiten 5.592 denarë, për transport 5.041 denarë, për restorante dhe hotele 4.131 denarë, ndërsa për komunikime 3.677 denarë. Higjiena personale dhe mirëmbajtja e shtëpisë kushtojnë 2.667 denarë, nevojat shëndetësore 1.196 denarë, ndërsa mallrat dhe shërbimet e tjera 1.100 denarë.
Dallimi ndërmjet shpenzimeve dhe të ardhurave më të ulëta e tregon peshën reale të kësaj shporte. Paga minimale neto në vitin 2026 është 26.046 denarë, që do të thotë se një pagë minimale mbulon më pak se 40 për qind të nevojave bazë të një familjeje katër anëtarëshe.
Madje edhe dy paga minimale, me të ardhura të përgjithshme prej 52.092 denarësh, nuk janë të mjaftueshme. Familjes do t’i mungonin 16.406 denarë për shportën pa qira, ndërsa në rast se paguan qira, mungesa mujore do të arrinte në 31.781 denarë.
Paga mesatare neto në tremujorin e parë të vitit 2026 ishte 48.779 denarë. Edhe kjo është pothuajse 20.000 denarë më e ulët se shuma e nevojshme për shpenzimet bazë të një familjeje katër anëtarëshe dhe mbi 35.000 denarë më e ulët se shporta ku përfshihet edhe qiraja.
Megjithatë, pagën mesatare nuk e marrin të gjithë punëtorët. Ajo është një mesatare statistikore ku përfshihen edhe të ardhurat më të larta, ndërsa një numër i madh i të punësuarve fitojnë dukshëm më pak.
Për familjet me vetëm një të punësuar, me të ardhura minimale, me pensionistë ose me të ardhura të herëpashershme, mbulimi i shportës varet nga huamarrja, përdorimi i kursimeve, ndihma nga të afërmit ose heqja dorë nga një pjesë e nevojave.
Në përllogaritjen e quajtur “minimale” përfshihen edhe mjete për arsim, komunikim, rekreacion dhe kulturë, pasi LSM-ja i trajton këto si pjesë të funksionimit normal të një familjeje dhe jo si luks.
Megjithatë, shumat janë të kufizuara dhe nuk parashikojnë shpenzime të mëdha të paplanifikuara, trajtime më të shtrenjta mjekësore, riparime në shtëpi, blerje të pajisjeve ose pagesa të kredive.
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë prej kohësh kërkon që paga minimale të rritet në 600 euro, ndërsa pagat e tjera të rriten për nga 100 euro. Kjo kërkesë bazohet në hendekun gjithnjë e më të madh ndërmjet të ardhurave të punëtorëve dhe kostos reale të jetesës.
Ulja prej vetëm 156 denarësh në korrik nuk e ndryshon situatën: për jetesën bazë të një familjeje katër anëtarëshe pa veturë nevojiten 68.498 denarë, ndërsa me qira mujore shpenzimet i afrohen shumës prej 84.000 denarësh. / Aktuale.mk
